بارکد چیست؟ معرفی انواع بارکد و کاربردهای آن (+ راهنمای خرید بارکدخوان)
بارکد چیست؟
فهرست مطالب
Toggleبارکد یک روش استاندارد برای شناسهگذاری، ردیابی و مدیریت موجودی در زنجیره تأمین است. بارکدها مجموعهای از الگوهای گرافیکی هستند که اطلاعات محصول (مانند شناسه کالا، تولیدکننده، مرجع محصول و…) را رمزگذاری میکنند و با دستگاه بارکدخوان بهسرعت خوانده میشوند.
در بسیاری از کالاها، شناسه محصول بر پایهٔ GTIN (مثل GTIN-13 / EAN-13) تعریف میشود و بهصورت بصری در قالب بارکد چاپ میگردد.
خروجی اسکن بارکد به سیستم فروش (POS)، انبارداری یا حسابداری منتقل میشود و دقت، سرعت و قابلیت پیگیری کالا را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
تاریخچه کوتاه بارکد
ایدهٔ بارکد در سال ۱۹۵۲ توسط نورمن جوزف وودلند و برنارد سیلور ثبت شد. فراگیری تجاری آن از دههٔ ۱۹۷۰ آغاز شد؛ اولین اسکن ثبتشدهٔ تاریخ، یک بسته آدامس در فروشگاهی در آمریکا بود. از آن زمان، بارکد بهدلیل هزینه تولید بسیار پایین، سادگی و قابلیت اطمینان به استاندارد جهانی تبدیل شد.
مزایای اصلی استفاده از بارکد
صرفهجویی در زمان و کاهش صف صندوق: ثبت خودکار اقلام و حذف ورود دستی.
کاهش خطاهای انسانی: شناسایی دقیق و آنی بهجای تایپ دستی.
مدیریت بهتر موجودی و ردیابی: اطلاع لحظهای از موجودی، گردش کالا و سفارشگذاری.
شفافیت و مقابله با تقلب: هر کالا با شناسه یکتا ثبت و رهگیری میشود.
تحلیل رفتار مشتریان: اتصال به باشگاه مشتریان، تخفیفها و گزارشهای آماری.
صرفه جویی در زمان
زمانی که بارکد وارد سوپر مارکت های بزرگ و فروشگاه ها شد، برای مصرف کنندگان فضای بسیار مناسبی ایجاد شد تا زمان بسیار کمی را در صف صندوق ها سپری کنند. در واقع سوپر مارکت ها و فروشگاه های بزرگ که محصولات بسیار زیادی را جهت فروش ارائه می دهند، بیشترین استفاده را از بارکد ها دارند؛ چرا که به کارگیری این تکنولوژی موجب صرفه جویی در زمان می شود و همین امر باعث می شود خریداران به این فروشگاه ها مراجعه کنند.
علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، استفاده از بارکد موجب می شود روند خرید قابل اعتماد تر باشد و خطا و اشتباهات احتمالی در محاسبه قیمت محصول کاهش پیدا کند.
مدیریت بهتر جریان محصولات و موجودی
بارکد یکی از مطمئن ترین و بهترین راهکار ها جهت مدیریت موجودی کالا محسوب می شود. در واقع اگر قصد دارید به بهترین شکل ممکن موجودی خود را مدیریت و سازماندهی کنید، جز به کار گیری این روش، گزینه بهتری نخواهید داشت. از طریق این روش امکان نظارت و مدیریت خودکار، سریع و دقیق فراهم می شود.
قابلیت ردیابی محصول
برای خرید از فروشگاه هایی که محصولات خود را از تولید کنندگان گوناگون خریداری می کنند، این فناوری بسیار موثر است تا بدانند چه محصولی را خریداری می کنند. امروزه مصرف کنندگان بسیار مراقب هستند و برای آن ها بسیار حائز اهمیت است که از کدام تولید کننده خرید می کنند. بارکد این اطمینان خاطر و اعتماد را برای آن ها فراهم می کند.
مبارزه با کلاهبرداری
به کار گیری بارکد از کلاه برداری و اختلاس جلوگیری می شود. هنگامی که کد محصول برای اولین نوبت اسکن شود، در سیستم به صورت یک محصول فروخته شده ثبت خواهد شد.
باشگاه مشتریان و مطالعات آماری
هنگام خرید محصول از فروشگاه های مختلف ممکن است با درخواست های آن ها جهت عضویت در باشگاه مشتریان مواجه شده باشید. در واقع اگر شما در باشگاه مشتریان عضو شوید، مزایا و کارت هایی دریافت می کنید که با استفاده از آن ها تخفیف زیادی در خرید های بعدی دریافت خواهید کرد و با شرکت در قرعه کشی ها نیز می توانید از جوایز نقدی و غیر نقدی بهره مند شوید.
سوپر مارکت ها و فروشگاه های بزرگ با اضافه کردن این قابلیت، سعی بر این دارند که خریداران را به مشتریان دائمی تبدیل کنند. فروشگاه ها توسط کد هایی که بر روی این کارت ها درج شده، می توانند میزان افزایش مشتریان را شناسایی کنند.
انواع بارکد و شیوههای کدگذاری
1) بارکدهای تکبعدی (1D / Linear)
رایجترین شکل بارکد؛ اطلاعات بهصورت افقی ذخیره میشود.
UPC-A: متداول در خردهفروشی، ۱۲ رقمی.
EAN-13 (GTIN-13): متداول در دنیا (معادل ۱۳ رقمی).
Code 128: چگالی بالا، پشتیبانی از حروف+اعداد؛ مناسب لجستیک/پخش.
GS1-DataBar / GS1 Expanded: کدهای توسعهیافته برای اطلاعات بیشتر (تاریخ، سری ساخت، وزن،…).
2) بارکدهای دوبعدی (2D)
اطلاعات بهصورت افقی و عمودی ذخیره میشود؛ ظرفیت بیشتر در فضای کمتر.
QR Code: پشتیبانی از متن/URL/اعداد؛ خوانایی با موبایل.
Data Matrix: عالی برای برچسبهای کوچک (الکترونیک/پزشکی).
PDF417: ظرفیت بالا؛ مناسب کارتها/سازمانهای دولتی.
Aztec: رایج در بلیتهای حملونقل.
3) بارکدهای خاص
بارکدهای رنگی (PM Code): ظرفیت بسیار بالا برای دادههای حجیم.
بارکدهای برجسته/حکاکیشده: مناسب محیطهای صنعتی خشن (مقاوم در برابر دما/حلال/فشار).
بارکد چگونه خوانده میشود؟
بارکدخوانها با دو فناوری اصلی کار میکنند:
لیزری/Linear Imager برای بارکدهای 1D با سرعت بالا.
تصویربرداری نوری (CMOS/CCD) برای 1D و 2D (خواندن از نمایشگر موبایل/تبلت و بارکدهای کمکیفیت یا مخدوش).
وجود Quiet Zone (حاشیهٔ خالی اطراف کد) برای خوانایی ضروری است. هرچه دادهٔ بیشتری رمزگذاری شود، تراکم و ارتفاع الگوها افزایش مییابد.
چاپ و جانمایی بارکد روی محصول
بسته به نوع محصول، بارکد میتواند:
روی خود محصول (حکاکی/چاپ مستقیم)
روی لیبل (کاغذی/PVC/ضد حرارت/ضد رطوبت)
بر بستهبندی (مقوایی/پلاستیکی/بطری)
نصب شود. انتخاب لیبل و ریبون مناسب (وکس، رزین، وکس-رزین) برای دوام چاپ حیاتی است.
مقایسهٔ سریع: 1D در برابر 2D
| ویژگی | 1D (خطی) | 2D |
|---|---|---|
| ظرفیت داده | کم تا متوسط | زیاد (تا هزاران نویسه) |
| فضا | بیشتر لازم دارد | فشردهتر |
| خوانایی از نمایشگر | محدود | عالی |
| کاربرد متداول | خردهفروشی، لجستیک | بلیت، پزشکی، قطعات کوچک، لینک/QR |
| نوع اسکنر | لیزری/Linear Imager | ایمیجر نوری (CMOS/CCD) |
اجرای سیستم بارکدخوان با کمترین دردسر
تعریف شناسه و استاندارد کدگذاری (GTIN/GS1، سری ساخت، تاریخ انقضا…)
انتخاب روش چاپ (لیبل/چاپ مستقیم) و تجهیزات (لیبلپرینتر، ریبون)
انتخاب بارکدخوان مناسب (سیمی/بیسیم، 1D/2D، دستی/رومیزی، صنعتی)
یکپارچهسازی با POS/انبارداری/حسابداری
آموزش/استانداردکردن فرایندها (کنترل کیفیت برچسب، جایگذاری صحیح، نگهداری)
نمونه کاربردها
خردهفروشی و سوپرمارکت: تسریع صندوق و مدیریت دقیق موجودی
داروخانه و درمان: ایمنی بیمار، خطای کمتر در تحویل دارو
انبارداری و لجستیک: رهگیری ورودی/خروجی، کنترل سری ساخت/تاریخ
حملونقل/بلیط: کنترل ورود/خروج سریع و دقیق
تولید: ردیابی قطعه تا محصول نهایی
خرید و پیادهسازی:
بازرگانی اسپید
(شیراز و سراسر کشور)
بازرگانی اسپید شیراز با بیش از ۳۰ سال تجربه، اجرای کامل سیستم بارکد را از انتخاب استاندارد و تجهیزات تا نصب و آموزش پوشش میدهد:
مشاورهٔ رایگان انتخاب بارکد اسکنر (1D/2D، سیمی/بیسیم، دستی/رومیزی/صنعتی)
پکیج تجهیزات فروشگاهی (بارکدخوان، صندوق فروشگاهی، ترازو، لیبلپرینتر، فیشپرینتر) با تخفیف پکیجی
گارانتی، پشتیبانی فنی و نصب در محل (شیراز)، ارسال سریع به سراسر کشور
آدرس: فارس، شیراز، بلوار کریمخان زند، مجتمع تجاری فرجادیان، طبقه دوم، واحد 203
تلفن: 071-32308445
وبسایت: speedco.ir

